int yas = 20;

long nufus = 85000000;

short ogrenciSayisi = 120;

float sicaklik = 36.5f;

double pi = 3.14159;

decimal fiyat = 199.99m;

bool girisYaptiMi = true;

char harf = 'A';

string ad = "Tahsin";

object veri = 10;
veri = "Merhaba";

int[] notlar = { 70, 80, 90 };

class Ogrenci
{
    public string Ad;
    public int Yas;
}

var sayi = 5;      // int
var isim = "Ali";  // string

const double KDV = 0.18;

int? not = null;

enum Gunler
{
    Pazartesi,
    Sali,
    Carsamba
}

struct Nokta
{
    public int X;
    public int Y;
}

class Program
{
    // Class Scope (Her yerden erişilir)
    int genelDegisken = 100;

    void Islem()
    {
        // Local Scope (Sadece burada geçerli)
        int yerelDegisken = 50;
        
        Console.WriteLine(genelDegisken); // ✅ Erişim var
        Console.WriteLine(yerelDegisken); // ✅ Erişim var
    }

    void BaskaIslem()
    {
        Console.WriteLine(genelDegisken); // ✅ Erişim var
        // Console.WriteLine(yerelDegisken); // ❌ HATA! Tanımsız
    }
}

int[] sayilar = { 10, 20, 30 };

// 1. Doğrudan Değer Atayarak
string[] sehirler = { "Ankara", "İstanbul", "İzmir" };

int[] sayilar = { 5, 10, 15 };

int[] sayilar = { 2, 4, 6, 8 };

string[] dersler = { "Matematik", "Fizik", "Programlama" };

// Toplam ve Ortalama
int[] notlar = { 60, 70, 80, 90 };
int toplam = 0;
for (int i = 0; i < notlar.Length; i++) toplam += notlar[i];
double ortalama = (double)toplam / notlar.Length;

int[] sayilar = new int[3];

string[] ogrenciler = new string[3];

// Matris Tanımlama
int[,] matris = {
    { 1, 2, 3 },
    { 4, 5, 6 }
};
Console.WriteLine(matris[1, 2]); // 6

char[] harfler = { 'A', 'B', 'C' };

int[] dizi1 = { 1, 2, 3 };
int[] dizi2 = new int[dizi1.Length];

using System;                               // Console sınıfını kullanabilmek için gerekli kütüphane

namespace DegiskenOrnekUygulama             // Proje için isim alanı (namespace)
{
    enum Gunler                             // Enum tanımı (sabit değer grubu)
    {
        Pazartesi,                          // 0
        Sali,                               // 1
        Carsamba                            // 2
    }

    struct Nokta                            // Struct tanımı (değer tipi)
    {
        public int X;                       // X koordinatı
        public int Y;                       // Y koordinatı
    }

    class Ogrenci                           // Class tanımı (referans tipi)
    {
        public string Ad;                   // Öğrenci adı
        public int Yas;                     // Öğrenci yaşı
    }

    class Program                           // Ana program sınıfı
    {
        static void Main(string[] args)     // Programın başlangıç noktası
        {
            int yas = 20;                   // int: tam sayı değişken
            long nufus = 85000000;           // long: büyük tam sayılar
            short ogrenciSayisi = 120;       // short: küçük tam sayılar

            float sicaklik = 36.5f;          // float: ondalıklı sayı (f zorunlu)
            double pi = 3.14159;             // double: hassas ondalıklı sayı
            decimal fiyat = 199.99m;         // decimal: para işlemleri (m zorunlu)

            bool girisYaptiMi = true;        // bool: true / false değer tutar

            char harf = 'A';                 // char: tek karakter
            string ad = "Tahsin";             // string: metin tutar

            object veri = 10;                // object: her türden veri alabilir
            veri = "Merhaba";                // object içine string atandı

            int[] notlar = { 70, 80, 90 };   // int türünde dizi tanımı

            Ogrenci ogrenci = new Ogrenci(); // Ogrenci sınıfından nesne oluşturma
            ogrenci.Ad = "Ali";               // Nesnenin Ad özelliği
            ogrenci.Yas = 21;                 // Nesnenin Yas özelliği

            var sayi = 5;                    // var: türü otomatik int olur
            var isim = "Ayşe";                // var: türü otomatik string olur

            const double KDV = 0.18;          // const: sabit değer (değiştirilemez)

            int? not = null;                 // nullable int: null değer alabilir

            Gunler bugun = Gunler.Pazartesi; // Enum kullanımı

            Nokta nokta;                     // Struct değişkeni tanımlama
            nokta.X = 10;                    // Struct X değeri
            nokta.Y = 20;                    // Struct Y değeri

            Console.WriteLine("=== SAYISAL DEĞİŞKENLER ==="); // Başlık yazdırma
            Console.WriteLine("Yaş: " + yas);                // int değeri yazdırma
            Console.WriteLine("Nüfus: " + nufus);            // long değeri yazdırma
            Console.WriteLine("Öğrenci Sayısı: " + ogrenciSayisi); // short yazdırma

            Console.WriteLine("\n=== ONDALIK SAYILAR ===");   // Alt başlık
            Console.WriteLine("Sıcaklık: " + sicaklik);      // float yazdırma
            Console.WriteLine("Pi: " + pi);                  // double yazdırma
            Console.WriteLine("Fiyat: " + fiyat);            // decimal yazdırma

            Console.WriteLine("\n=== DİĞER TÜRLER ===");      // Başlık
            Console.WriteLine("Giriş Yaptı mı: " + girisYaptiMi); // bool yazdırma
            Console.WriteLine("Harf: " + harf);              // char yazdırma
            Console.WriteLine("Ad: " + ad);                  // string yazdırma

            Console.WriteLine("\n=== DİZİ ===");             // Dizi başlığı
            foreach (int n in notlar)                        // Dizi üzerinde dönme
            {
                Console.WriteLine("Not: " + n);              // Her notu yazdırma
            }

            Console.WriteLine("\n=== CLASS ===");            // Class başlığı
            Console.WriteLine("Öğrenci Adı: " + ogrenci.Ad); // Nesne özelliği
            Console.WriteLine("Öğrenci Yaşı: " + ogrenci.Yas); // Nesne özelliği

            Console.WriteLine("\n=== ENUM ===");             // Enum başlığı
            Console.WriteLine("Bugün: " + bugun);            // Enum değeri yazdırma

            Console.WriteLine("\n=== STRUCT ===");           // Struct başlığı
            Console.WriteLine("Nokta X: " + nokta.X);        // Struct X değeri
            Console.WriteLine("Nokta Y: " + nokta.Y);        // Struct Y değeri

            Console.WriteLine("\n=== SABİT ===");            // Sabit başlığı
            Console.WriteLine("KDV: " + KDV);                // const yazdırma

            Console.WriteLine("\n=== NULLABLE ===");         // Nullable başlığı
            Console.WriteLine("Not: " + not);                // null değer yazdırma

            Console.ReadLine();                              // Konsolun kapanmasını engeller
        }
    }
}

// Matematiksel İşlem Örneği
int a = 10;
int b = 20;
int toplam = a + b;
Console.WriteLine("Toplam: " + toplam); // Çıktı: 30

// Büyük Sayı Örneği
long dunyaNufusu = 8000000000;
long isikYiliMesafesi = 9460730472580800L;
Console.WriteLine("Dünya Nüfusu: " + dunyaNufusu);

// Hafıza Tasarrufu Örneği
short sinifMevcudu = 25;
short havaSicakligi = -5;
Console.WriteLine("Sıcaklık: " + havaSicakligi);

// Fiziksel Hesaplama Örneği
float yerCekimi = 9.81f;
float yaricap = 5.0f;
float alan = 3.14f * yaricap * yaricap;

// Hassas Hesaplama Örneği
double atomAgirligi = 1.00794;
double piSayisi = 3.14159265359;
Console.WriteLine(piSayisi);

// Finansal İşlem Örneği
decimal urunFiyati = 1250.99m;
decimal kdvOrani = 0.18m;
decimal toplamTutar = urunFiyati * (1 + kdvOrani);

// Karar Mekanizması Örneği
bool ogrenciMi = true;
bool mezunMu = false;

if (ogrenciMi) {
    Console.WriteLine("Öğrenci İndirimi Uygulandı");
}

// Karakter Kontrolü Örneği
char notHarfi = 'A';
char sembol = '@';
Console.WriteLine("Notunuz: " + notHarfi);

// Metin İşleme Örneği
string ad = "Ahmet";
string soyad = "Yılmaz";
string tamAd = ad + " " + soyad; // Birleştirme
Console.WriteLine("Hoşgeldin " + tamAd);

using System;                 // Console sınıfını kullanabilmek için System kütüphanesini ekler

class Araba                   // Araba adlı bir sınıf tanımlar (nesne üretmek için şablon)
{
    public string Marka;      // Arabanın markasını tutmak için public alan
    public string Model;      // Arabanın model bilgisini tutmak için public alan
    public int Yil;           // Arabanın üretim yılını tutmak için public alan

    public void BilgiYazdir() // Arabanın bilgilerini ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine(    // Konsola çıktı vermek için kullanılır
            Yil +              // Yıl bilgisini yazdırmak için
            " model " +        // Sabit açıklama metni eklemek için
            Marka +            // Marka bilgisini ekrana yazdırmak için
            " " +              // Okunabilirlik için boşluk eklemek için
            Model              // Model bilgisini ekrana yazdırmak için
        );
    }
}

class Program                 // Programın çalışmasını başlatan ana sınıf
{
    static void Main(string[] args) // Uygulamanın başladığı ana metot
    {
        Araba araba1 = new Araba(); // Araba sınıfından yeni bir nesne oluşturmak için
        araba1.Marka = "Toyota";    // Oluşturulan nesnenin Marka alanına değer atamak için
        araba1.Model = "Corolla";   // Oluşturulan nesnenin Model alanına değer atamak için
        araba1.Yil = 2023;          // Oluşturulan nesnenin Yil alanına değer atamak için
        araba1.BilgiYazdir();       // Nesneye ait metodu çağırarak bilgileri yazdırmak için
    }
}

using System;                            // Console işlemleri için gerekli

class BankaHesabi                       // Banka hesabını temsil eden sınıf
{
    public string HesapSahibi;           // Hesap sahibinin adını tutmak için
    public decimal Bakiye;               // Hesaptaki parayı tutmak için (para → decimal)

    public void BakiyeGoster()           // Mevcut bakiyeyi ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine(               // Konsola çıktı vermek için
            HesapSahibi +                // Hesap sahibinin adını göstermek için
            " - Bakiye: " +              // Sabit açıklama metni
            Bakiye +                     // Güncel bakiyeyi göstermek için
            " TL"                        // Para birimini belirtmek için
        );
    }
}

class Program                            // Programın ana sınıfı
{
    static void Main(string[] args)      // Programın başladığı metot
    {
        BankaHesabi hesap = new BankaHesabi(); // BankaHesabi sınıfından nesne üretmek için
        hesap.HesapSahibi = "Mehmet Demir";    // Hesap sahibini belirlemek için
        hesap.Bakiye = 1500.75m;               // Başlangıç bakiyesini atamak için
        hesap.BakiyeGoster();                  // Bakiyeyi ekrana yazdırmak için
    }
}

using System;                               // Console sınıfını kullanabilmek için

class BankaHesabi                          // Banka hesabını temsil eden sınıf
{
    public string HesapSahibi;              // Hesap sahibinin adını tutmak için alan
    public decimal Bakiye;                  // Hesaptaki parayı tutmak için (para → decimal)

    public void ParaCek(decimal tutar)      // Hesaptan para çekme işlemini yapan metot
    {
        if (tutar <= Bakiye)                // Çekilmek istenen tutar bakiyeden küçük mü?
        {
            Bakiye = Bakiye - tutar;        // Bakiye güncellenir (çekilen para düşülür)
            Console.WriteLine(              // Başarılı işlem mesajı yazdırılır
                "Çekilen Tutar: " + tutar + " TL"
            );
        }
        else                                // Bakiye yetersizse
        {
            Console.WriteLine(              // Hata mesajı yazdırılır
                "Yetersiz bakiye!"
            );
        }
    }

    public void BakiyeGoster()               // Güncel bakiyeyi gösteren metot
    {
        Console.WriteLine(                  // Konsola çıktı vermek için
            "Kalan Bakiye: " + Bakiye + " TL"
        );
    }
}

class Program                               // Programın ana sınıfı
{
    static void Main(string[] args)         // Programın başladığı ana metot
    {
        BankaHesabi hesap = new BankaHesabi(); // BankaHesabi sınıfından nesne oluşturulur

        Console.Write("Hesap Sahibinin Adı: "); // Kullanıcıdan hesap sahibi adı istenir
        hesap.HesapSahibi = Console.ReadLine(); // Girilen ad okunur ve atanır

        Console.Write("Başlangıç Bakiyesi: ");  // Kullanıcıdan başlangıç bakiyesi istenir
        hesap.Bakiye = decimal.Parse(           // Girilen değer decimal’a çevrilir
            Console.ReadLine()
        );

        Console.Write("Çekmek istediğiniz tutar: "); // Çekilecek tutar sorulur
        decimal cekilecekTutar = decimal.Parse(      // Girilen tutar decimal’a çevrilir
            Console.ReadLine()
        );

        hesap.ParaCek(cekilecekTutar);           // Para çekme işlemi yapılır
        hesap.BakiyeGoster();                    // Kalan bakiye ekrana yazdırılır
    }
}

using System;                                     // Console sınıfını kullanabilmek için gerekli

class Ogrenci                                    // Öğrenciyi temsil eden sınıf (şablon)
{
    public string Ad;                             // Öğrencinin adını tutmak için
    public string Soyad;                          // Öğrencinin soyadını tutmak için
    public int Numara;                            // Öğrencinin okul numarasını tutmak için
    public double Vize;                           // Öğrencinin vize notunu tutmak için
    public double Final;                          // Öğrencinin final notunu tutmak için

    public double OrtalamaHesapla()               // Not ortalamasını hesaplayan metot
    {
        double vizeKatki = Vize * 0.40;           // Vize notunun %40'ını almak için
        double finalKatki = Final * 0.60;         // Final notunun %60'ını almak için
        return vizeKatki + finalKatki;            // Toplam ortalamayı geri döndürmek için
    }

    public void BilgiVeDurumYazdir()               // Öğrenci bilgilerini ve sonucu yazdıran metot
    {
        double ortalama = OrtalamaHesapla();      // Ortalama hesaplanıp değişkene alınır

        Console.WriteLine("\n--- ÖĞRENCİ BİLGİLERİ ---"); // Başlık yazdırmak için
        Console.WriteLine("Ad Soyad: " + Ad + " " + Soyad); // Öğrencinin adı ve soyadı
        Console.WriteLine("Numara: " + Numara);           // Öğrenci numarası
        Console.WriteLine("Vize Notu: " + Vize);          // Vize notu
        Console.WriteLine("Final Notu: " + Final);        // Final notu
        Console.WriteLine("Ortalama: " + ortalama);       // Hesaplanan ortalama

        if (ortalama >= 60)                      // Ortalama 60 ve üzeri mi kontrolü
            Console.WriteLine("Durum: GEÇTİ");   // Başarılıysa
        else
            Console.WriteLine("Durum: KALDI");   // Başarısızsa
    }
}

class Program                                     // Programın ana sınıfı
{
    static void Main(string[] args)                // Programın çalışmaya başladığı ana metot
    {
        Ogrenci ogr = new Ogrenci();               // Ogrenci sınıfından bir nesne üretmek için

        Console.Write("Öğrenci Adı: ");            // Kullanıcıdan ad almak için
        ogr.Ad = Console.ReadLine();               // Girilen değeri Ad alanına atamak için

        Console.Write("Öğrenci Soyadı: ");         // Kullanıcıdan soyad almak için
        ogr.Soyad = Console.ReadLine();            // Girilen değeri Soyad alanına atamak için

        Console.Write("Öğrenci Numarası: ");       // Kullanıcıdan numara almak için
        ogr.Numara = Convert.ToInt32(Console.ReadLine()); 
        // Metin olarak gelen değeri int türüne çevirmek için

        Console.Write("Vize Notu: ");               // Kullanıcıdan vize notu almak için
        ogr.Vize = Convert.ToDouble(Console.ReadLine());  
        // Metni double türüne dönüştürmek için

        Console.Write("Final Notu: ");              // Kullanıcıdan final notu almak için
        ogr.Final = Convert.ToDouble(Console.ReadLine()); 
        // Metni double türüne dönüştürmek için

        ogr.BilgiVeDurumYazdir();                   // Tüm bilgileri ve sonucu ekrana yazdırmak için
    }
}

using System;                                     // Console işlemleri için gerekli

class Kitap                                       // Kitabı temsil eden sınıf
{
    public string KitapAdi;                       // Kitabın adını tutmak için
    public string Yazar;                          // Kitabın yazarını tutmak için
    public bool OduncDurumu;                      // Kitap ödünçte mi bilgisini tutmak için

    public void KitapBilgisiYazdir()               // Kitap bilgilerini ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine("\n--- KİTAP BİLGİLERİ ---"); // Başlık yazdırmak için
        Console.WriteLine("Kitap Adı: " + KitapAdi);   // Kitap adını göstermek için
        Console.WriteLine("Yazar: " + Yazar);          // Yazar adını göstermek için

        if (OduncDurumu)                           // Kitap ödünçte mi kontrolü
            Console.WriteLine("Durum: Ödünçte");   // Ödünçteyse
        else
            Console.WriteLine("Durum: Rafta");     // Raftaysa
    }

    public void OduncAl()                          // Kitabı ödünç alma işlemi
    {
        if (!OduncDurumu)                          // Kitap rafta mı kontrolü
        {
            OduncDurumu = true;                    // Kitap ödünçte olarak işaretlenir
            Console.WriteLine("Kitap başarıyla ödünç alındı.");
        }
        else
        {
            Console.WriteLine("Kitap zaten ödünçte!");
        }
    }

    public void IadeEt()                           // Kitabı iade etme işlemi
    {
        if (OduncDurumu)                           // Kitap ödünçte mi kontrolü
        {
            OduncDurumu = false;                   // Kitap rafta olarak işaretlenir
            Console.WriteLine("Kitap başarıyla iade edildi.");
        }
        else
        {
            Console.WriteLine("Bu kitap zaten rafta!");
        }
    }
}

class Program                                     // Programın ana sınıfı
{
    static void Main(string[] args)                // Programın başladığı ana metot
    {
        Kitap kitap = new Kitap();                 // Kitap sınıfından bir nesne oluşturmak için

        Console.Write("Kitap adını giriniz: ");    // Kullanıcıdan kitap adı almak için
        kitap.KitapAdi = Console.ReadLine();       // Girilen değeri KitapAdi alanına atamak için

        Console.Write("Yazar adını giriniz: ");    // Kullanıcıdan yazar adı almak için
        kitap.Yazar = Console.ReadLine();          // Girilen değeri Yazar alanına atamak için

        kitap.OduncDurumu = false;                 // Kitap başlangıçta rafta kabul edilir

        Console.WriteLine("\n1 - Kitap Ödünç Al"); // Menü seçeneği göstermek için
        Console.WriteLine("2 - Kitap İade Et");    // Menü seçeneği göstermek için
        Console.Write("Seçiminiz: ");              // Kullanıcıdan seçim almak için

        int secim = Convert.ToInt32(Console.ReadLine()); 
        // Kullanıcı seçimini int'e çevirmek için

        if (secim == 1)                            // Kullanıcı ödünç almayı seçtiyse
            kitap.OduncAl();                       // Ödünç alma metodu çağrılır
        else if (secim == 2)                       // Kullanıcı iade etmeyi seçtiyse
            kitap.IadeEt();                        // İade metodu çağrılır
        else
            Console.WriteLine("Geçersiz seçim!");  // Hatalı giriş uyarısı

        kitap.KitapBilgisiYazdir();                // Son durumu ekrana yazdırmak için
    }
}

// var ile Otomatik Tür Belirleme
var sayi = 42;              // Derleyici int olarak algılar
var metin = "Merhaba";      // Derleyici string olarak algılar
var ondalik = 3.14;         // Derleyici double olarak algılar
var liste = new int[] { 1, 2, 3 }; // Derleyici int[] olarak algılar

// Karmaşık tiplerde kullanımı
var ogrenci = new { Ad = "Ali", Yas = 20 }; // Anonim tip
Console.WriteLine(ogrenci.Ad); // Çıktı: Ali

// Sabit Değer Tanımlama
const double PI = 3.14159;
const int MAX_OGRENCI = 30;
const string OKUL_ADI = "ZBEU";

// Kullanım Örneği
double yaricap = 5.0;
double alan = PI * yaricap * yaricap;
Console.WriteLine($"Daire Alanı: {alan}");

// const int MAX_OGRENCI = 40; // HATA! const değiştirilemez

// Nullable Değişkenler
int? yas = null;           // Null değer alabilir
double? sicaklik = 36.5;   // Normal değer de alabilir

// Null Kontrolü
if (yas.HasValue)
{
    Console.WriteLine("Yaş: " + yas.Value);
}
else
{
    Console.WriteLine("Yaş bilgisi yok");
}

// Null-Coalescing Operatörü
int gercekYas = yas ?? 0;  // yas null ise 0 kullan
Console.WriteLine("Gerçek Yaş: " + gercekYas); // Çıktı: 0

// object ile Çoklu Tip Depolama
object veri1 = 100;              // int değer
object veri2 = "Merhaba";        // string değer
object veri3 = 3.14;             // double değer
object veri4 = true;             // bool değer

// Tip dönüşümü gerekir
int sayi = (int)veri1;
string metin = (string)veri2;

Console.WriteLine(sayi);   // 100
Console.WriteLine(metin);  // Merhaba

// Dizi Tanımlama ve Kullanım
int[] sayilar = new int[5];      // 5 elemanlı dizi
sayilar[0] = 10;
sayilar[1] = 20;
sayilar[2] = 30;

// Direkt değer atama
string[] sehirler = { "Ankara", "İstanbul", "İzmir" };

// Dizi uzunluğu
Console.WriteLine("Eleman sayısı: " + sehirler.Length);

// Enum ile Menü Sistemi
enum MenuSecenekleri
{
    YeniDosya = 1,
    Ac = 2,
    Kaydet = 3,
    Cikis = 4
}

MenuSecenekleri secim = MenuSecenekleri.Kaydet;

if (secim == MenuSecenekleri.Kaydet)
{
    Console.WriteLine("Dosya kaydediliyor...");
}

Console.WriteLine("Seçim numarası: " + (int)secim); // 3

// Struct ile Koordinat Sistemi
struct Nokta3D
{
    public int X;
    public int Y;
    public int Z;
    
    public double Mesafe()
    {
        return Math.Sqrt(X*X + Y*Y + Z*Z);
    }
}

Nokta3D nokta;
nokta.X = 3;
nokta.Y = 4;
nokta.Z = 5;

Console.WriteLine("Mesafe: " + nokta.Mesafe());

// Dizi Nedir ve Neden Kullanılır?
// Tek tek değişken tanımlamak yerine:
// int not1 = 70, not2 = 80, not3 = 90; // Kötü yöntem

// Dizi kullanımı:
int[] notlar = { 70, 80, 90, 85, 95 };

// Avantajlar:
// 1. Tek isimle çok veri
// 2. Döngülerle kolay işlem
// 3. Düzenli veri yapısı

for (int i = 0; i < notlar.Length; i++)
{
    Console.WriteLine($"{i+1}. Not: {notlar[i]}");
}

// Farklı Tanımlama Yöntemleri

// 1. Boyut belirtip sonra değer atama
int[] yontem1 = new int[3];
yontem1[0] = 10;
yontem1[1] = 20;
yontem1[2] = 30;

// 2. Direkt değer atama
int[] yontem2 = { 10, 20, 30 };

// 3. new ile değer atama
int[] yontem3 = new int[] { 10, 20, 30 };

// 4. Boş dizi (varsayılan değerlerle)
int[] yontem4 = new int[5]; // Hepsi 0

// Dizi İndeksleme ve Erişim
string[] meyveler = { "Elma", "Armut", "Muz", "Çilek" };

// İndeks 0'dan başlar
Console.WriteLine("İlk meyve: " + meyveler[0]);      // Elma
Console.WriteLine("Son meyve: " + meyveler[3]);      // Çilek

// Negatif indeks OLMAZ (Hata verir)
// Console.WriteLine(meyveler[-1]); // HATA!

// Dizi uzunluğu ile son eleman
Console.WriteLine("Son: " + meyveler[meyveler.Length - 1]);

// for Döngüsü ile Dizi İşleme
int[] sayilar = { 2, 4, 6, 8, 10 };
int toplam = 0;

// Klasik for döngüsü
for (int i = 0; i < sayilar.Length; i++)
{
    Console.WriteLine($"sayilar[{i}] = {sayilar[i]}");
    toplam += sayilar[i];
}

Console.WriteLine("Toplam: " + toplam);

// Tersten yazdırma
for (int i = sayilar.Length - 1; i >= 0; i--)
{
    Console.Write(sayilar[i] + " ");
}

// foreach ile Kolay Dizi Gezinme
string[] dersler = { "Matematik", "Fizik", "Kimya", "Biyoloji" };

// foreach: indeks gerekmez
foreach (string ders in dersler)
{
    Console.WriteLine("Ders: " + ders);
}

// Sayılarla işlem
int[] notlar = { 60, 70, 80, 90, 100 };
int toplam = 0;

foreach (int not in notlar)
{
    toplam += not;
}

double ortalama = (double)toplam / notlar.Length;
Console.WriteLine("Ortalama: " + ortalama);

// Dizi Üzerinde Matematiksel İşlemler
int[] sayilar = { 45, 23, 67, 12, 89, 34 };

// Toplam hesaplama
int toplam = 0;
foreach (int sayi in sayilar)
{
    toplam += sayi;
}

// En büyük değer bulma
int max = sayilar[0];
foreach (int sayi in sayilar)
{
    if (sayi > max) max = sayi;
}

// En küçük değer
int min = sayilar[0];
foreach (int sayi in sayilar)
{
    if (sayi < min) min = sayi;
}

Console.WriteLine($"Toplam: {toplam}");
Console.WriteLine($"Max: {max}, Min: {min}");

// Kullanıcıdan Dizi Elemanlarını Alma
int[] sayilar = new int[3];

for (int i = 0; i < sayilar.Length; i++)
{
    Console.Write($"{i+1}. sayıyı girin: ");
    sayilar[i] = Convert.ToInt32(Console.ReadLine());
}

// Girilen değerleri göster
Console.WriteLine("\nGirilen sayılar:");
foreach (int sayi in sayilar)
{
    Console.WriteLine(sayi);
}

// String Dizisi ile İsim Listesi
string[] ogrenciler = new string[3];

// Kullanıcıdan isim alma
for (int i = 0; i < ogrenciler.Length; i++)
{
    Console.Write($"{i+1}. öğrencinin adı: ");
    ogrenciler[i] = Console.ReadLine();
}

// İsimleri numaralı liste olarak yazdır
Console.WriteLine("\n=== ÖĞRENCİ LİSTESİ ===");
for (int i = 0; i < ogrenciler.Length; i++)
{
    Console.WriteLine($"{i+1}. {ogrenciler[i]}");
}

// 2D Dizi (Matris) Kullanımı
int[,] matris = {
    { 1, 2, 3 },
    { 4, 5, 6 },
    { 7, 8, 9 }
};

// Matris elemanlarına erişim
Console.WriteLine("Ortadaki eleman: " + matris[1, 1]); // 5

// Tüm matrisi yazdırma
for (int satir = 0; satir < 3; satir++)
{
    for (int sutun = 0; sutun < 3; sutun++)
    {
        Console.Write(matris[satir, sutun] + " ");
    }
    Console.WriteLine();
}

// char Dizisi ile Kelime İşleme
char[] harfler = { 'M', 'e', 'r', 'h', 'a', 'b', 'a' };

// char dizisini string'e çevirme
string kelime = new string(harfler);
Console.WriteLine(kelime); // Merhaba

// String'i char dizisine çevirme
string metin = "Selam";
char[] karakterler = metin.ToCharArray();

foreach (char harf in karakterler)
{
    Console.WriteLine(harf);
}

// Dizi Kopyalama Yöntemleri
int[] orijinal = { 1, 2, 3, 4, 5 };

// Yöntem 1: Array.Copy
int[] kopya1 = new int[orijinal.Length];
Array.Copy(orijinal, kopya1, orijinal.Length);

// Yöntem 2: Clone
int[] kopya2 = (int[])orijinal.Clone();

// Yöntem 3: Döngü ile
int[] kopya3 = new int[orijinal.Length];
for (int i = 0; i < orijinal.Length; i++)
{
    kopya3[i] = orijinal[i];
}

// Kopyayı değiştirmek orijinali etkilemez
kopya1[0] = 999;
Console.WriteLine("Orijinal[0]: " + orijinal[0]); // 1
Console.WriteLine("Kopya[0]: " + kopya1[0]);      // 999

// Scope Örnekleri
class ScopeOrnegi
{
    // Class scope (sınıf seviyesi)
    static int globalSayi = 100;
    
    static void Metot1()
    {
        // Local scope (metot seviyesi)
        int yerelSayi = 50;
        
        Console.WriteLine(globalSayi);  // ✅ Erişilebilir
        Console.WriteLine(yerelSayi);   // ✅ Erişilebilir
    }
    
    static void Metot2()
    {
        Console.WriteLine(globalSayi);  // ✅ Erişilebilir
        // Console.WriteLine(yerelSayi); // ❌ HATA! Tanımsız
        
        int yerelSayi = 75; // Farklı scope, farklı değişken
    }
}

class Kisi
{
    private int yas;                 // Dışarıdan doğrudan erişilemez (gizli veri)

    public int Yas                   // Erişime izin verilen özellik (Property)
    {
        get { return yas; }          // Değeri okumak için
        set
        {
            if (value >= 0)          // Negatif yaş girilmesini engellemek için kontrol
                yas = value;         // Kurala uygunsa değeri atar
        }
    }
}

class Canli                          // Temel sınıf (Base Class)
{
    public void NefesAl() { }        // Tüm canlılar için ortak davranış
}

class Insan : Canli                  // Canli sınıfından miras alan Insan sınıfı
{
    public void Konus() { }          // İnsana özgü ekstra davranış
}

class Hayvan                         // Temel sınıf
{
    public virtual void SesCikar()   // Ezilebilir (override edilebilir) metot
    {
        Console.WriteLine("Ses çıkarıyor"); // Varsayılan davranış
    }
}

class Kedi : Hayvan                  // Hayvan sınıfından türeyen Kedi
{
    public override void SesCikar()  // Temel metodu kendine göre değiştirir
    {
        Console.WriteLine("Miyav");  // Kedinin kendi sesi
    }
}

abstract class Arac                  // Soyut sınıf (tek başına nesne üretilemez)
{
    public abstract void Calistir(); // Gövdesi olmayan, alt sınıfların doldurmak zorunda olduğu metot
}

class Ogrenci                        // Öğrenci sınıfı
{
    public string Ad;                // Öğrenci adını tutan alan

    public Ogrenci(string ad)        // Yapıcı metot (Sınıf ismiyle aynıdır)
    {
        Ad = ad;                     // Nesne oluşurken adı direkt atar
    }
}

interface IOdeme                     // Sözleşme (arayüz) tanımı
{
    void Ode();                      // Uygulayan sınıfın mutlaka yapması gereken iş
}

class Motor { }                      // Motor sınıfı

class Araba                          // Araba sınıfı
{
    Motor motor = new Motor();       // Araba, içinde bir Motor nesnesi barındırır (Sahiplik)
}

using System;                                      // Console sınıfını kullanabilmek için gerekli

class Hasta                                        // Hastayı temsil eden sınıf
{
    public string Ad;                              // Hastanın adını tutmak için
    public string Soyad;                           // Hastanın soyadını tutmak için
    public string TcNo;                            // Hastanın TC kimlik numarasını tutmak için

    public void BilgiYazdir()                      // Hasta bilgilerini ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine("Hasta: " + Ad + " " + Soyad); // Hastanın adı ve soyadı
        Console.WriteLine("TC No: " + TcNo);             // Hastanın TC numarası
    }
}

class Doktor                                       // Doktoru temsil eden sınıf
{
    public string Ad;                              // Doktorun adını tutmak için
    public string Soyad;                           // Doktorun soyadını tutmak için
    public string Brans;                           // Doktorun uzmanlık alanını tutmak için

    public void BilgiYazdir()                      // Doktor bilgilerini ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine("Doktor: " + Ad + " " + Soyad); // Doktorun adı ve soyadı
        Console.WriteLine("Branş: " + Brans);             // Doktorun branşı
    }
}

class Randevu                                      // Randevuyu temsil eden sınıf
{
    public Hasta HastaBilgisi;                     // Randevuya ait hasta nesnesi
    public Doktor DoktorBilgisi;                   // Randevuya ait doktor nesnesi
    public DateTime Tarih;                         // Randevu tarihini tutmak için

    public void RandevuYazdir()                    // Randevu bilgilerini ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine("\n--- RANDEVU BİLGİLERİ ---"); // Başlık yazdırmak için

        HastaBilgisi.BilgiYazdir();                // Hasta nesnesinin bilgilerini yazdırmak için
        DoktorBilgisi.BilgiYazdir();               // Doktor nesnesinin bilgilerini yazdırmak için

        Console.WriteLine("Randevu Tarihi: " + Tarih); // Randevu tarihini göstermek için
    }
}

class Program                                      // Programın ana sınıfı
{
    static void Main(string[] args)                 // Programın çalışmaya başladığı ana metot
    {
        Hasta hasta = new Hasta();                  // Hasta sınıfından bir nesne oluşturmak için
        Console.Write("Hasta Adı: ");               // Kullanıcıdan hasta adı almak için
        hasta.Ad = Console.ReadLine();              // Girilen değeri hasta nesnesine atamak için

        Console.Write("Hasta Soyadı: ");            // Kullanıcıdan hasta soyadı almak için
        hasta.Soyad = Console.ReadLine();           // Girilen değeri hasta nesnesine atamak için

        Console.Write("TC Kimlik No: ");             // Kullanıcıdan TC numarası almak için
        hasta.TcNo = Console.ReadLine();            // Girilen TC numarasını atamak için

        Doktor doktor = new Doktor();               // Doktor sınıfından bir nesne oluşturmak için
        Console.Write("\nDoktor Adı: ");            // Kullanıcıdan doktor adı almak için
        doktor.Ad = Console.ReadLine();             // Girilen değeri doktor nesnesine atamak için

        Console.Write("Doktor Soyadı: ");           // Kullanıcıdan doktor soyadı almak için
        doktor.Soyad = Console.ReadLine();          // Girilen değeri doktor nesnesine atamak için

        Console.Write("Doktor Branşı: ");           // Kullanıcıdan doktor branşı almak için
        doktor.Brans = Console.ReadLine();          // Girilen branşı atamak için

        Randevu randevu = new Randevu();            // Randevu sınıfından bir nesne oluşturmak için
        randevu.HastaBilgisi = hasta;               // Randevuya hasta nesnesini bağlamak için
        randevu.DoktorBilgisi = doktor;             // Randevuya doktor nesnesini bağlamak için
        randevu.Tarih = DateTime.Now;               // Randevu tarihini şu an olarak ayarlamak için

        randevu.RandevuYazdir();                    // Tüm randevu bilgilerini yazdırmak için
    }
}

using System;                                         // Console işlemleri için gerekli
using System.Collections.Generic;                     // List yapısını kullanabilmek için

class Urun                                             // Satılan ürünü temsil eden sınıf
{
    public string Ad;                                 // Ürün adını tutmak için
    public decimal Fiyat;                             // Ürün fiyatını tutmak için (para işlemleri)

    public void BilgiYazdir()                         // Ürün bilgilerini ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine("Ürün: " + Ad);             // Ürün adını göstermek için
        Console.WriteLine("Fiyat: " + Fiyat + " TL"); // Ürün fiyatını göstermek için
    }
}

class Sepet                                            // Alışveriş sepetini temsil eden sınıf
{
    public List Urunler;                         // Sepetteki ürünleri tutan liste

    public Sepet()                                    // Sepet nesnesi oluşturulurken çalışan constructor
    {
        Urunler = new List();                   // Ürün listesini boş olarak başlatmak için
    }

    public void UrunEkle(Urun urun)                   // Sepete ürün ekleyen metot
    {
        Urunler.Add(urun);                            // Gelen ürünü listeye eklemek için
        Console.WriteLine(urun.Ad + " sepete eklendi."); // Bilgilendirme mesajı
    }

    public decimal ToplamTutarHesapla()               // Sepetteki ürünlerin toplam fiyatını hesaplayan metot
    {
        decimal toplam = 0;                           // Toplam tutarı tutacak değişken

        foreach (Urun u in Urunler)                   // Sepetteki her ürünü tek tek gezmek için
        {
            toplam += u.Fiyat;                        // Her ürünün fiyatını toplama eklemek için
        }

        return toplam;                                // Hesaplanan toplam tutarı geri döndürmek için
    }

    public void SepetiYazdir()                        // Sepet içeriğini ekrana yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine("\n--- SEPET İÇERİĞİ ---");  // Başlık yazdırmak için

        foreach (Urun u in Urunler)                   // Sepetteki tüm ürünleri yazdırmak için
        {
            Console.WriteLine("- " + u.Ad + " (" + u.Fiyat + " TL)");
        }

        Console.WriteLine("Toplam: " + ToplamTutarHesapla() + " TL"); // Sepet toplamı
    }
}

class Siparis                                          // Siparişi temsil eden sınıf
{
    public Sepet SepetBilgisi;                         // Siparişe ait sepet nesnesi
    public DateTime Tarih;                             // Sipariş tarihini tutmak için

    public void SiparisYazdir()                        // Sipariş bilgilerini yazdıran metot
    {
        Console.WriteLine("\n=== SİPARİŞ BİLGİLERİ ==="); // Başlık yazdırmak için
        SepetBilgisi.SepetiYazdir();                  // Sepet içeriğini yazdırmak için
        Console.WriteLine("Sipariş Tarihi: " + Tarih); // Sipariş tarihini göstermek için
    }
}

class Program                                          // Programın ana sınıfı
{
    static void Main(string[] args)                     // Programın başladığı ana metot
    {
        Urun urun1 = new Urun();                       // Birinci ürün nesnesi oluşturmak için
        urun1.Ad = "Laptop";                           // Ürün adını atamak için
        urun1.Fiyat = 25000;                           // Ürün fiyatını atamak için

        Urun urun2 = new Urun();                       // İkinci ürün nesnesi oluşturmak için
        urun2.Ad = "Mouse";                            // Ürün adını atamak için
        urun2.Fiyat = 500;                             // Ürün fiyatını atamak için

        Sepet sepet = new Sepet();                     // Sepet nesnesi oluşturmak için
        sepet.UrunEkle(urun1);                         // Birinci ürünü sepete eklemek için
        sepet.UrunEkle(urun2);                         // İkinci ürünü sepete eklemek için

        Siparis siparis = new Siparis();               // Sipariş nesnesi oluşturmak için
        siparis.SepetBilgisi = sepet;                  // Siparişe sepeti bağlamak için
        siparis.Tarih = DateTime.Now;                  // Sipariş tarihini şu an olarak ayarlamak için

        siparis.SiparisYazdir();                       // Sipariş bilgilerini ekrana yazdırmak için
    }
}