Makineler Dünyayı Nasıl Görür ve Anlar?
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
Öğr. Gör. Tahsin Çiloğlu
Bilgisayarların dijital görüntülerden veya videolardan yüksek seviyeli bir anlayış kazanmasını sağlayan yapay zeka alanıdır.
Bilgisayar için her resim aslında bir sayılar matrisidir.
İnternetteki verinin %80'inden fazlası görseldir (Video, Fotoğraf). Bunu analiz etmek insan gücüyle imkansızdır.
Bir makine binlerce X-ray görüntüsünü saniyeler içinde, yorulmadan ve dikkat dağılmadan inceleyebilir.
Sürücüsüz araçlar veya robotlar, çevrelerini "görmeden" ve "anlamadan" hareket edemezler.
İnsan beynindeki görsel korteksten ilham alınarak tasarlanmıştır.
MIT'de öğrencilere "kameranın gördüğünü tanımlayan bir program" yazma ödevi verildi. (Yazın bitmesi bekleniyordu, 50 yıl sürdü!)
Deep Learning'in patlama noktası. ImageNet yarışmasında hata oranı yarı yarıya düştü.
Gerçek zamanlı, milisaniyeler içinde nesne tespiti (Otonom araçlar vb.).
Cerrahın ellerinin titremesini engelleyen ve milimetrik hassasiyet sağlayan robotik sistemler.
İnsan gözünün yakalayamayacağı mikroskobik hataları üretim hattında anında tespit eder.
SİHA'lar (Silahlı İnsansız Hava Araçları), kilometrelerce öteden hedefleri otonom olarak tespit edebilir.
Sınıf içi kameralar, öğrencilerin derse olan ilgisini ve duygu durumunu (şaşkın, sıkılmış, odaklanmış) gerçek zamanlı analiz edebilir.
Havalimanlarında yüz tanıma, kalabalık analizi, şüpheli paket tespiti.
Amazon Go: Mağazaya gir, ürünü al ve çık. Kamera sistemi ne aldığını görür ve faturana yansıtır (Kasiyer yok).
Instagram/Snapchat filtreleri yüzünüzü tespit edip (Face Landmark) üzerine efekt ekler.
Futbol maçlarında topun gol çizgisini geçip geçmediğini (VAR) veya oyuncu koşu mesafelerini ölçme.
SLAM: Eşzamanlı haritalama ve konumlandırma ile evi tanır, engellerden kaçar.
Kapıdaki kişinin kurye mi, misafir mi yoksa şüpheli mi olduğunu yüzünden tanır.
Köpeğiniz havladığında veya hareket ettiğinde sizi uyarır ve kayda başlar.
İçindeki ürünleri (süt, yumurta) tanır ve bitince otomatik sipariş listesi oluşturur.
Evin haritasını (Lidar/Kamera) çıkararak engellere çarpmadan en uygun rotayı belirler.
🔸 Zemin türünü (halı/parke) ayırt ederek emiş gücünü ayarlar.
🔸 Şarjı azaldığında istasyonunu görüntü işleme ile bulur ve park eder.
🔸 Yapay zeka sayesinde kabloları veya evcil hayvan dışkılarını tanıyıp üzerinden geçmez.
Kapıya gelen kişiyi yüzünden tanır, kayıtlı değilse ev sahibine anlık bildirim ve görüntü gönderir.
🔸 Şüpheli hareketleri algılayarak otomatik video kaydı başlatır.
🔸 Bırakılan kargoları tespit edip çalınma durumunda alarm verir.
🔸 Gece görüşü ve kızılötesi sensörlerle karanlıkta bile net görüntü sunar.
Evcil hayvanınızın hareketlerini algılar, havlama veya miyavlama sesini tanıyarak sizi uyarır.
🔸 Yasaklı bölgelere (örn. mutfak tezgahı) girdiğinde sesli uyarı verir.
🔸 Yeme/içme alışkanlıklarını takip ederek sağlık durumu hakkında rapor sunar.
🔸 Kuyruk ve kulak hareketlerinden duygu durumunu (mutlu/endişeli) analiz eder.
Dolap içindeki ürünleri kameralarla sürekli tarar, azalan ürünleri tespit edip otomatik sipariş oluşturabilir.
🔸 Son kullanma tarihi yaklaşan ürünler için akıllı telefona bildirim gönderir.
🔸 Mevcut malzemelerle yapılabilecek yemek tarifleri önerir.
🔸 Beslenme alışkanlıklarınıza göre kalori takibi ve sağlık raporlaması yapar.
"Türkiye, bölgenin en büyük yapay zeka yetenek havuzlarından birine sahip."
8 Kamera ve nöral ağlar ile 360° görüş ve tam otonom sürüş yeteneği.
"Just Walk Out" teknolojisi. Kamera ve sensör füzyonu ile kasasız alışveriş.
Atlas robotu, stereo görüş ile parkur yapıyor ve engelleri aşıyor.
Gerçek dünyayı tarayıp anında çeviri, bitki tanıma ve ürün bulma.
Bilgisayarlı Görü modelini (COCO-SSD) tarayıcıda çalıştırın.
Lütfen Bekleyiniz...
Yerel Video Dosyası: assets/presentation/video.mp4
En temel sensör. İnsan gözü gibi renkli görüntü sağlar. (Telefon, Webcam)
Lazer darbeleriyle 3D harita çıkarır. Otonom araçların "gözüdür".
Isıyı görerek gece görüşü ve hastalık tespiti sağlar.
Çift lens ile derinlik algısı (insan gibi) oluşturur.
Yıllık Ortalama Maaş (Global): $100k - $160k
Sektör her yıl %15+ büyüyor!
Başlamak için ihtiyacın olanlar:
pip install opencv-python
pip install ultralytics (YOLO)
Sokaktaki kameraların herkesi tanıması ve takip etmesi özgürlüğü kısıtlar mı?
Kaza kaçınılmazsa yapay zeka kimi korumalı? (Tramvay Problemi)
Fabrikalardaki görsel kontrol robotları mavi yakalıların yerini tamamen alacak mı?
Gördüğümüz videolara artık inanmalı mıyız? Gerçeklik algımız nasıl korunacak?
Yapay zeka kanser teşhisinde doktordan iyi olsa bile son imzayı kim atmalı?
Sürücüsüz araç kaza yaparsa suçlu kim? (Yazılımcı mı, Üretici mi, Araç Sahibi mi?)
Sorularınız?